Kolon-Kiriş Birleşim Detayı ile İlgili Makale

Kolon-Kiriş Birleşim Detayı ile İlgili Makale

30 May 2017 /

Yabancı bir sitede gördüğüm kolon-kiriş birleşim yerinin donatı imalatının deprem güvenliği açısından nasıl yapılması gerektiğine dair bir makale.

Betonarme binalarda en çok dikkat edilmesi gereken noktalardan biri kolon-kiriş birleşim yerleridir. Depremde en çok kesme kuvvetine maruz kalıp dağılma ihtimali olan düğüm noktaları.Bu bölgelerde yeterli mesafede ve uygun teknikle yapılmayan etriyeler yüzünden deprem anında patlamalar olmakta ve binalar çökme tehlikesi ile karşı karşıya kalmakta. Bu yüzden kiriş-kolon birleşim bölgeleri deprem etkilerine karşı direnç gösterecek şekilde tasarlanmalıdır.

Deprem anındaki kritik bölge gösterilmiş resimde. Deprem anında, birleşim bölgesindeki kirişler aynı (saat yönünde veya saat yönünün tersi) yönde momentlere maruz kalırlar (Şekil 1). Bu anlarda, kiriş-kolon birleşim yerindeki üst donatılar bir yönde, alt donatılar ise ters yönde çekilir (Şekil 2a). Bu kuvvetler, birleşim bölgesindeki beton ve çelik arasında oluşan bağ ile dengelenir. Kolon boyutları yeterli değilse veya bağlantıdaki beton mukavemeti düşükse, çelik çubuklarda beton tutuşu yetersiz kalır. Bu gibi durumlarda donatı bağlantı bölgesinin içinde kayar ve kirişler yük taşıma kapasitelerini kaybeder.

Ayrıca üst ve alt uçlardaki yukarı çekme kuvvetlerinin etkisi altında derzler geometrik bozulmaya uğrarlar; Birleşim bölgesi diyagonal yönde uzar ve diğer yönde sıkışır (Şekil 2b). Kolon kesiti boyutu yetersizse, betonda çatlaklar oluşturur.

Çerçeveli sistem binalarda iyi bir deprem performansı sağlamak için birleşme bölgelerinin çapraz çatlama ve beton kırılmaları önlenmelidir. Büyük yani yeterli kolon boyutlarını kullanmak bunun başarılmasının en etkili yoludur. Buna ek olarak, birleşim bölgesinin betonunu bir arada tutmak ve kesme kuvvetlerine karşı koymak için kolon boyuna donatılarını sık aralıklı etriyelerle bağlamak gerekir (Şekil 3).

Bu yüzden etriyelerin birleşim bölgesindede kolon içinde devam etmesi gerekmektedir. Türkiye'de bunu ustaların çoğu yapmak istemez, işine gelmez yada 2-3 tane etriye atar geçer. Attığı etriyelerinde uygun mesafede olmasına özen göstermezler. Kiriş kalıba indirildiğinde birleşim bölgesinde kolon etriyeleri toplanıp kalır müdahele bile etmezler. Uygulamada bunu başarılı bir şekilde yapmak için önce kiriş alt donatıları destekler üzerine konur (Şekil 4a). Sonra projesine bakılarak bu bölgedeki etriye sayısı kadar etriye, kolon donatılarına geçirilir (Şekil 4a). Kiriş etriyeleri ve üst donatılarda yerleştirildikten sonra telle bağlamalar bitirilir. Şekilde yok ama kiriş yukarıda iken birleşim bölgesindeki kolon etrilerini eşit mesafede dağıtararak kolon boyuna donatıya en yakın kiriş etriyesine bağlanabilir. Böylece kirişi kalıba indirildiğinde aynı şekilde etriyelerde bozulmadan iner ve usta elini birleşim bölgesine sokup etriyeleri tekrar dağıtmak zorunda kalmaz (Şekil 4a ve 4b).

Kirişlerin kolonlarda sonlandığı dış kısımlarda (Şekil 5), donatı çubuğu betondan sıyrılıp çıkmaması için düzgün bir şekilde gönyelenmelidir. Kiriş boyuna donatısının bitiminde kolon dar kenarına denk geliyorsa gönye kiriş yüksekliğini geçmeli ve kolona gömülmeli, kolonun geniş kenarına denk geliyorsa gönyeler birbirini örtecek şekilde yapılması yeterli olacaktır (Şekil 5a).

Ayrıca en önemli konulardan biride kiriş boyuna donatılarının hepsinin kolon boyuna donatılarının içinde kalması gerekmektedir (Şekil 6b). Uygulamada kendini usta zannedenler kiriş donatılarının bir kenarını kolon boyuna donatısının içinden geçirirken diğerini pas payı denilen bölgeden geçirmektedir. Bu mutlaka müdahele edilmesi gereken bir durumdur. İç mafsallarda kiriş donatıları (hem üstte hem de altta) birleşim bölgesinde herhangi bir kesinti olmaksızın birleşim boyunca gitmesi gerekir. Ayrıca, bu donatılar kolon içinden geçirilirken eğilmemelidir (Şekil 6a).

Yukarıda (Şekil 6c) kiriş donatısının kolon boyuna donatısının içinden geçirilmemesi sonucu oluşan hasarı göstermektedir.

Arkadaşlar bu yazı İngilizce bir siteden elimden geldiğince Türkçe'ye çevirdiğim ve pratikte gördüğüm aksaklıklar ile harmanladığım bir yazıdır. Yanlış gördüğünüz bir bilgi olması halinde lütfen yorum olarak bildiriniz. 

 

Bu yazıyı 5 yıldız üzerinden kaçla değerlendirirsiniz?
Daha önce bu yazı 3 kez değerlendirilmiş ve ortalama 5 yıldız verilmiş.
Bu yazı daha önce 1021 kez okundu.

Facebook Yorumları

Yorumlar

Bu yazıya henuz bir yorum yapılmamış. İlk yorumu yapan siz olun!

Yorum Yaz

guvenlik
Image Analyzer

Image Analyzer

13 Oca 2018 / Multimedya
BitDefender Internet Security

BitDefender Internet Security

13 Oca 2018 / Güvenlik
AIMP

AIMP

13 Oca 2018 / Multimedya
eMule

eMule

13 Oca 2018 / İnternet
Shutter

Shutter

13 Oca 2018 / Araçlar
Shutter

Shutter

13 Oca 2018 / Araçlar
Freez Flv to Mp3 Converter

Freez Flv to Mp3 Converter

13 Oca 2018 / Multimedya
eMule

eMule

13 Oca 2018 / İnternet
Freez 3GP Video Converter

Freez 3GP Video Converter

13 Oca 2018 / Multimedya
EssentialPIM Free Edition

EssentialPIM Free Edition

13 Oca 2018 / Ofis