Ogznet.com

Kompresör, havadaki gazları atmosferin basıncından daha yüksek bir basınca sıkıştırır. Diğer bir tanımı ise dışarıdan aldığı havayı sıkıştırıp basıncı arttırır. Bu işlevi gören makinelere kompresör denir. Basınca ihtiyaç duyan bir ortamda havanın desteğini sağlamak için ve pnömatik enerjiye dönüşüm amacıyla kullanılır.

Kompresör Tarihi

Çok eski bir tarihten beri kullanılmakta olan kompresör 1650 yılında Otto von Guericke’nin kompresör ve vakum pompalarıyla ilgili çalışmalarından ortaya çıktığı bilinmektedir. Bunun yanı sıra 1829 yılında William Mann adında bir bilim insanı basınçlı hava kompresörünün patentini aldı. 1872 yılından sonra havayı sıkıştırmanın yanı sıra soğutma işlemi de yapılmaya başlandı.

Bu şekilde, makinenin içinde bulundurduğu silindirin içinde su jeti fışkırtılıyordu. Bu sistemle çalışmakta olan kompresörlerin bazılarında sorunlar açığa çıktı. Bu işlemler terk edilerek etrafında su elbisesi bulunduran makineler kullanılmaya başladı. Bu tür makinelerin kullanımı günümüzde hâlâ devam etmektedir.

Kompresörün Çalışma Sistemi

Genel olarak kompresörler belirli bir sistemle çalışmaktadır. Bu sistem dışarıdaki havayı alıp basıncını attırmak ve bu şekilde kullanıma hazırlamaktır. Basıncı arttırılmış hava birçok avantaja sahip olup maliyeti de bir hayli artmaktadır. Örneğin, basınçlı havanın maliyeti elektrik maliyetinden daha fazladır. Bu sebepten ötürü basıncı arttırılmış olan havanın uyguna kullanılması için düzgün bir kompresör alınmalı. Bu seçimi yaparken dikkat edilmesi gereken birkaç özellik bulunmaktadır. Bu özellikler; işletmenin basıncı, havanın miktarı, kompresörün tipi, özgül güç tüketimi, yüksüz güç tüketimi vb.

Eğer ekonomik olarak büyük kayıplar vermek istemiyorsanız işletmenizin ihtiyacından daha fazla basınçlı hava kompresörü seçmemelisiniz. Seçeceğiniz kaliteli bir kompresör, en verimli havayı size en düşük elektrik enerjisini kullanıp verecektir.

Kompresörler soğutma mekanizmalarının kalbidir. Eğer bir kompresörde arıza meydana gelir ise çalışmayı durduracaktır. Bu olay meydana gelirse sistem otomatikman arıza verecektir. Böyle bir durum ortaya çıkarsa acilen çözülmesi gerekir.

Kompresörün Çeşitleri

1-) Dinamik Kompresörler; Turbo kompresör olarak da bilinen dinamik kompresörler, aldığı havanın basıncını, havanın akışı sırasında arttırır ve bu özelliğiyle bilinirler. Havanın türbinler tarafından yüksek hızlara çıkartılması ve sonrasında hızının azaltılarak basınç meydana getirmesi şeklinde çalışır.

2-) Pozitif Deplasmanlı Kompresörler; Aldığı havanın belirli bir hacim içerisinde sıkıştırmasıyla basıncı yükseltmesi olayıyla çalışan kompresörlere pozitif deplasmanlı kompresör denir. Bu makineler hacmi düşürmek için kullandığı mekanizmaya göre ikiye ayrılır. Bu mekanizmalara ise; doğrusal mekanizmalı ve dönel mekanizmalı kompresör adı verilir.

3-) Pistonlu Kompresörler; Bütün teknik gazları sıkıştırmak ve pozitif yer değişimi amacıyla kullanılan kompresörlere pistonlu kompresör adı verilir. Aldığı havayı 2000 bar’a kadar sıkıştırabilme özelliğine sahiptir. Bu makinenin, tek veya çok silindirli ve bunun yanı sıra çok aşamalı veya tek aşamalı olacak şekilde çeşitleri bulunmaktadır.

4-) Vidalı Kompresörler; Vidalı kompresörlerde pistonlu kompresörlerin yanı sıra birbirine geçirilmiş rotor çiftleri kullanılır. Bu kompresörler basıncı yüksek havayı üretmek için barındırdığı dişlerden yardım alır.

Kaynak: Kompresör Çeşitleri ve Çalışma Prensipleri