Yumurta dondurma işlemi nedir?

Yumurta dondurma işlemi nedir?

Yumurta dondurma işlemi; biyolojik saati durdurmanın, üreme seçeneklerini genişletmenin ve muhtemelen daha sağlıklı yumurtaları korumanın alternatif bir yolu olarak kabul edilmektedir.

Yumurta dondurma işlemi nedir?

Kadınların yaşı ilerledikçe oluşan gebeliklerde, kromozomal anormalliklerin meydana gelme olasılığı artmaktadır. Bununla birlikte düşük yapma, doğum kusurları veya gebe kalmayı zorlaştıran rahatsızlıkların riski de yükselmektedir. Yumurta dondurma işlemi; biyolojik saati durdurmanın, üreme seçeneklerini genişletmenin ve muhtemelen daha sağlıklı yumurtaları korumanın alternatif bir yolu olarak kabul edilmektedir.

Yumurta dondurma işlemi nedir?

Yumurta dondurma, sağlıklı yumurta hücrelerinin yumurtalıklardan alınmasına ve dondurup saklayarak sonradan hamile kalmak için kullanılabilmesine olanak tanıyan bir işlemdir.

Yumurta dondurma işlemi neden yapılır?

Gebeliğin oluşması için sağlıklı yumurta ve sperm hücrelerine ihtiyaç duyulmaktadır. Fakat sağlıklı yumurta hücrelerini olumsuz yönde etkileyebilecek iki önemli faktör bulunmaktadır. Bunların ilki kadının yaşı, bir diğeri ise yumurta hücrelerin miktarıdır.

Yumurta hücrelerinin miktarı, yumurtalık rezervi olarak adlandırılır. Kadınlar, yaşamları boyunca sahip olacakları tüm yumurtalarla birlikte doğarlar. Doğum esnasında bu rakam bir milyon civarındayken, ilerleyen dönemlerde bu rakam hızlıca düşmektedir.  

Yaş ise, yumurta hücrelerinin sağlıklı bir hamileliği zorlaştırabilecek genetik materyalini düşürmektedir. Kromozomal ve genetik olarak normal olmayan yumurtalar ile oluşan gebeliklerin düşükle sonlanma riski çok fazladır. Kromozomal anormallikler, Down sendromu gibi genetik hastalıklara da yol açabilir. 20'li yaşlarda bulunan bir kadının yumurtalarının %80’i genetik olarak normal iken,  30'lu yaşlarda bu rakam %50'ye gerilemektedir.  40 yaş ve üzeri kadınlarda ise, bu oranın en fazla %10 olduğu bilinmektedir.

Yumurta dondurma işlemi, yumurtalardaki tüm biyolojik aktiviteyi durdurarak gelecekteki kullanım için korunmalarını sağlayan soğutma işlemini ifade etmektedir. Yumurta dondurma tekniği ilk olarak 1986 yılında deneysel olarak gerçekleştirilmiş ve sağlıklı gebelikle birlikte canlı doğum elde edilmiştir.  Yumurta dondurma prosedürüne dair koşulların iyileştirilmesi ve hamilelik oranlarının artmasıyla birlikte, 2013 yılından itibaren infertilite problemleriyle mücadele için geçerli bir tedavi yöntemi olarak kabul edilmiştir. Yumurta dondurma işlemi, günümüzde de sıkça tercih edilmekte ve başarılı sonuçlar vermektedir.

Yumurta dondurma işlemi kimler için uygundur?

Yumurta dondurma işleminin tercih edilmesinde birçok geçerli neden bulunmaktadır. Bu nedenlerden bazıları şöyledir:

  • Sağlık, eğitim, profesyonel ve sosyal faktörler dahil olmak üzere çeşitli sebeplerden dolayı bebek sahibi olmanın ertelenmesi,
  • Yumurta hücrelerini tahrip edecek olan kemoterapi veya radyoterapiye maruz kalan kanser hastalarında doğurganlığın korunması,
  • Erken menopoz nedeniyle yumurtalık rezervlerinin erken yaşta tükenme riskinin bulunması, yumurta dondurma işleminin tercih edilmesine olanak tanımaktadır.

Yumurta dondurma işlemi öncesinde neler yapılır?

Yumurta dondurma işlemi, tüp bebek tedavisi ile benzer süreçlerle ilerlemektedir. Öncelikle kadının tıbbi geçmişi detaylı şekilde gözden geçirilir ve fiziksel bir muayene yapılır. Elde edilebilecek yumurta sayısının öngörülmesine yardımcı olmak için birtakım kan testlerinin de yapılması istenebilir. Bu aşamada yumurtaların dondurulmasını isteyen kişiye sürecin nasıl işleyeceği ve prosedürün olumlu – olumsuz tüm yönleri açıklanır. Yapılan incelemeler sonucunda kadın, yumurta dondurma işlemi için uygun bir aday ise işlemler başlayacaktır.

Yumurta dondurma döngüsünün tamamlanması yaklaşık 3 hafta sürer. Doğal hormonları geçici olarak durdurmak için 1-2 hafta boyunca doğum kontrol haplarının kullanılması gerekir. Ancak, kanser tedavisi öncesi gibi acil bir durum varsa bu adım atlanabilir. Daha sonra yumurtalıkları uyarmak ve çok sayıda yumurtayı olgunlaştırmak için 9-10 günlük hormon enjeksiyonları yapılmalıdır. Bu esnada gerekli test ve ultrason izlemeleriyle birlikte yumurtalıklar düzenli olarak kontrol edilir. Yeterli düzeyde yumurta olgunlaştığı takdirde, yumurta toplama aşamasına geçilir.

Yumurta toplama işlemi, yaklaşık 15 dakika süren cerrahi bir işlemdir. Cerrahi bir işlem olmasına rağmen herhangi bir kesi veya dikiş gerekmemektedir. Hastanın hiçbir acı hissi duymaması için hafif sedasyon uygulanacaktır. Yumurtalıkların tanımlanabilmesi için işlem esnasında devamlı olarak ultrason kullanılacaktır. Kateter içerisine yerleştirilmiş bir iğneyle birlikte vajinal duvardan içeri girilir ve yumurtalıklara ulaşılır. Her bir yumurta hücresi teker teker kateter içerisine toplanarak dışarı çıkarılır. Yumurta hücreleri test tüplerinde toplanarak embriyologlar tarafından alınır.  Yumurta alma işlemi tamamlandıktan sonra vajinal duvar ve yumurtalıklar incelenir. Bölgede herhangi bir kanama mevcutsa, kanamayı bastırmak için bir koterize edici ajan kullanılır.

Yumurta dondurma işlemi nasıl yapılır?

Yumurtalar alındıktan hemen sonra embriyologlar tarafından yumurta hücreleri yıkanır, inkübe edilir ve donmaya hazırlanır. Yumurta kriyoprezervasyon işlemi gerçekleşmeden önce, yumurtayı çevreleyen hücreler çıkarılır. Böylece yumurtanın açıkça görülmesi sağlanarak olgunlaşma aşaması değerlendirilebilir. Yalnızca döllenme kabiliyeti yüksek olan olgun yumurta hücrelerinin donma işlemi yapılmalıdır. 

Olgun yumurtalar belirlendikten sonra her bir yumurta hücresi, dondurma işlemi sırasında buz kristallerinin oluşumunu önleyen maddelere maruz bırakılır. Bunun nedeni, buz kristallerinin yumurta hücresine zarar verebilmesidir.

Yumurtaların bulunduğu tüm payetler, neredeyse anında donabilecekleri sıvı azot içerisine daldırılır. Ardından, kişinin kişisel bilgilerinin bulunduğu büyük bir kaba konulur, sıvı azotla dolu bir depolama tankının içine yerleştirilir ve işlem tamamlanır.

Vitrifikasyon; yumurta hücrelerini çok hızlı bir şekilde -196 dereceye kadar soğutan, hücrelerin içindeki suyun oluşma şansını en aza indiren hızlı dondurma tekniğidir. Vitrifikasyon, diğer herhangi bir yumurta dondurma yönteminden daha başarılı sonuçlar vermektedir.

Yumurta dondurma sonrasında neler yapılmalıdır?

Yumurta dondurma işlemi uygulanan kadınlar, anestezinin etkisi tamamen geçene dek gözlem altında tutulur. Bu süre genellikle 1-2 saat içerisinde son bulur. Anestezinin etkisi geçtikten sonra hasta, yumurta toplama süreci ile ilgili bilgilendirilir ve son kontroller yapıldıktan sonra taburcu edilir. 1 gün boyunca istirahat etmesi önerilen hasta, kısa süre içerisinde günlük yaşamına geri dönebilmektedir.

Yumurta alma işleminden sonra vajinal alanda ağrı, bazı karın krampları veya birkaç gün sürebilen lekelenmeler yaşanabilir. Bu nedenle genellikle ağrıların giderilmesi için ağrı kesici, herhangi bir enfeksiyon oluşmaması için ise antibiyotik ilaçlar reçete edilir. Yumurta toplama işleminin verdiği olumsuz etkiler genellikle ertesi gün yok olmaktadır. Ancak şiddetli ağrı, şiddetli kramp, kusma, şişkinlik, kanama gibi rahatsızlık mevcutsa doktor kontrolü gereklidir.

Dondurulmuş yumurtalar nasıl kullanılır?

Embriyo oluşturmak için donmuş halde bulunan yumurta hücreleri dikkatlice çözdürülür ve spermle döllendirilir. Döllenme işlemi klasik tüp bebek yöntemiyle yapılabildiği gibi, başarı oranını arttırmak için mikroenjeksiyon prosedürü de tercih edilebilir. Oluşan embriyonun rahim içerisine yerleşmesini mümkün hale getirmek için, 2-3 haftalık süre boyunca oral ilaçlar veya vajinal fitiller kullanılabilir.

Dondurulmuş yumurtalar kaç yıl saklanabilir?

Bilimsel olarak, dondurulmuş yumurtaların süresiz olarak saklanmasında herhangi bir sakınca yoktur. Dondurulmuş yumurtaların sağlığının veya canlılığının zamanla azaldığına dair kanıt bulunmamaktadır. Fakat gebelik oranının yüksek olması için önerilen süre 5 ile 10 yıl arasındadır. Yumurtalar sağlıklı olsa dahi ilerleyen yaşlarda oluşan gebeliğin sağlık açısından birçok riskinin bulunmasıdır.

Yumurta dondurma işleminin başarı oranı nedir?

Dondurulmuş yumurtalar kullanılarak oluşturulması planlanan gebeliğin başarılı olma oranı, yumurtaların ne kadar erken yaşta alınmasıyla doğru orantılıdır. Bunun nedeni, genç yaştaki kadınların yumurtalarının genetik olarak daha sağlıklı olmasıdır. 30 yaşından küçük olan kadınlardan alınan yumurtaların başarılı bir hamilelik oluşturma ihtimali yaklaşık %75 iken, 35 yaşından sonra bu rakam hızlıca azalmaktadır. 35 yaşın üstündeki kadınlarda hamilelik şansının arttırılması için birkaç yumurta dondurma döngüsünün gerçekleştirilmesi önerilmektedir.

Yararlı kaynaklar:

https://extendfertility.com/blog/egg-freezing-success-rates-after-single-cycle

https://www.theguardian.com/science/2018/aug/08/women-need-more-realistic-data-on-egg-freezing-success-say-experts

Ogznet.com

Yorumlar

    Bu yazıya henuz bir yorum yapılmamış. İlk yorumu yapan siz olun!
Yorum Yaz


yenile

Bir reklam engelleyici kullandığınızı fark ettik

İçeriklerimiz, reklamverenlerimiz sayesinde size ücretsiz olarak sunuluyor. İçeriğimizin keyfini çıkarmaya devam etmek için lütfen reklam engelleyicinizi bu site için kapatın.

Reklam Engelleyiciyi Kapattım Bu uyarıyı kapat Reklam engelleyicimi nasıl devre dışı bırakabilirim?

Bu site için reklam engelleyicinizi nasıl devre dışı bırakabilirsiniz:

Adblock / Adblock Plus
  • Tarayıcınızın sağ üst köşesindeki AdBlock / AdBlock Plus simgesine tıklayın.
  • Aşağıdaki adreste reklamları engelle seçeneğini kapatın.
  • Değişiklikleri etkinleştirmek için Tazele butonuna tıklayın.
Firefox Reklam Engelleme
  • Firefox'ta Özel Tarama yapıyorsanız, "İzleme Koruması" devrede olduğu için adblock bildirimini kullanabilir. Adres çubuğundaki "Kalkan" simgesini tıklayarak geçici olarak devre dışı bırakılabilirsiniz.
  • Daha sonra bu yardım kutusunu kapatın.
Ghostery
  • Tarayıcınızdaki Ghostery simgesini tıklayın.
  • Ghostery 6.0 altındaki versiyonlarında "Beyaz liste", 6.0 versiyonunda "Güvenilir site" olarak işaretleyin.
  • Daha sonra bu yardım kutusunu kapatın.
uBlock / uBlock Origin
  • Tarayıcınızdaki Ublock / Ublock Origin simgesini tıklayın.
  • Geçerli web sitesini beyaz listeye alan menüde "power" düğmesine tıklayın.
  • Daha sonra bu yardım kutusunu kapatın.